5 fouten bij zonnepanelen op dakpannen die lekkage veroorzaken

Een lekkage onder je zonnepanelen is een nachtmerrie. Je investeert duizenden euros in duurzame energie, en vervolgens ontstaat er waterschade omdat de installatie niet waterdicht is uitgevoerd. Helaas komt dit vaker voor dan je denkt. De oorzaak?

Meestal niet de panelen zelf, maar de manier waarop ze op een pannendak worden gemonteerd.

De combinatie van schroeven, doorvoeren en dakpannen is een kwetsbare plek. Zonder de juiste aanpak loop je het risico op vocht in je isolatie, schimmelvorming en dure reparaties.

Goed nieuws: deze schade is vrijwel altijd te voorkomen. Door te weten waar installateurs (en doe-het-zelvers) vaak de mist in gaan, kun je een waterdichte installatie afdwingen. Hieronder bespreken we vijf veelgemaakte fouten die lekkage veroorzaken, inclusief herkenbare scenario's en praktische oplossingen om je dak te beschermen.

Fout 1: De verkeerde schroeflengte en verkeerde hoek

Je ziet het al voor je: een installateur boort een gat door de dakpan, draait de schroef vast en denkt dat het goed is. Maar hij heeft geen rekening gehouden met de helling van je dak en de dikte van de pan. Hij gebruikt een schroef van 8 centimeter, maar de onderliggende panlatten en het bitumen dakdek vragen eigenlijk meer lengte.

De schroef zet niet vast in de panlat, maar 'zweeft' gedeeltelijk in het hout.

Of erger: hij draait de schroef schuin in de pan, waardoor de pan op dat punt niet meer aansluit. Waarom gaat dit mis?

Dakpannen zijn glibberig en hellen vaak. Een schroef die niet loodrecht wordt aangedraaid, creëert een mini-opening. Water volgt altijd de weg van de minste weerstand en loopt langs de schroefas naar binnen.

Let op: De juiste schroeflengte hangt af van je dakpanprofiel, de panlatdikte en de hellingshoek. Vraag je installateur altijd om de berekening.

De gevolgen zijn op de lange termijn dramatisch: je dakbeschot zacht door vocht, isolatie die zijn werking verliest en schimmel in de spouw.

In het ergste geval brokkelt de dakpan af rondom de schroefkop. De oplossing: Gebruik speciale zonnepaneel-schroeven met een EPDM-afdichtingsring en een geïntegreerde boorpunt. Deze schroeven zijn langer (minimaal 10-12 cm bij standaard daken) en zorgen ervoor dat de schroefkop waterdicht aansluit op de pan. Laat de installateur altijd eerst een proefgat boren om de dikte van het dakbeschot te controleren. Zorg dat elke schroef in de panlat of tengel wordt gedraaid, niet ertussenin.

Fout 2: Zonder loodslab of loodvervanger werken

Een klassieke fout bij oudere daken of bij installateurs die willen besparen op materiaal.

De installateur plaatst de montagoklemmen direct op de dakpan en draait ze vast. Ze vergeten de loodslab (of loodvervanger) die om de voet van het montagopunt moet. Dit is een metalen of kunststof plaat die onder de pan wordt geschoven en ervoor zorgt dat water dat onder de pan loopt, wordt afgevoerd. Het scenario: Het regent pijpenstelen.

Water stroomt onder de bovenliggende pan en zoekt zijn weg naar het gat waar de schroef zit. Omdat er geen loodslab is, loopt het water direct langs de schroef het dakbeschot in.

Vooral bij stormachtig weer (regen met wind) wordt water onder de pan geblazen.

De gevolgen zijn vochtplekken op het plafond en een verhoogde kans op houtrot. De oplossing: Eis dat er bij elke doorvoer of montagepunt een loodslab of een moderne loodvervanger (bijvoorbeeld van lood of kunststof) wordt gebruikt. Deze moet onder de dakpan worden geschoven en over het gat heen worden gevouwen. Bij moderne dakpannen met een diep profiel zijn er speciale afdichtingskappen die op de pan worden geschroefd. Vraag om een foto van de geplaatste loodslab voordat de panelen worden gemonteerd.

Fout 3: De kabeldoorvoer is niet waterdicht afgewerkt

Je zonnepanelen moeten verbonden worden met de omvormer. Een goede installatie voorkomt fouten die de levensduur verkorten.

De kabels lopen van het dak naar binnen, vaak via een gat in de gevel of het dakbeschot. Een installateur boort een gat, trekt de kabels erdoorheen en stopt er wat pur-schuim of kit tegenaan. Klaar? Zeker niet. Waarom mislukt dit?

Pur-schuim zet uit en krimpt, en het breekt op den duur. Kit wordt hard en kan loslaten als het materiaal werkt (hout en kunststof werken onder temperatuurverschillen). Bovendien is een ronde kabel doorvoer in een rond gat nooit 100% waterdicht zonder de juiste materialen. De gevolgen: water loopt langs de kabel de woning in, met vochtschade aan de muur en isolatie als gevolg.

Rekenvoorbeeld: Een kitnaad die 1 mm opengaat bij temperatuurwisselingen, levert bij een hoosbui al snel liters water per uur op via de capillaire werking.

Dit is een van de veelgemaakte fouten bij zonnepanelen die voor lekkages zorgen. De oplossing: Gebruik een speciale waterdichte kabeldoorvoer (solar entry).

Dit is een systeem met een vaste voet die op het dak of de gevel wordt geschroefd en een flexibele manchet waar de kabels doorheen gaan. De voet wordt afgedicht met kit en de manchet zorgt voor een waterdichte compressie. Bij daken met bitumen of EPDM wordt de doorvoer vaak mee-gelast. Laat dit altijd uitvoeren door een professional met de juiste materialen.

Fout 4: De dakpannen breken bij het vastdraaien

Dit gebeurt vaak bij oudere, poreuze kleidakpannen of bij te hard aandraaien. De installateur voelt weerstand en draait de schroefanker nog een slagje verder. Ping! De pan breekt af rondom de schroef.

De installateur ziet het, probeert het te repareren met kit of cement, en plakt er een lapje op.

Dit is een tijdbom. Waarom is dit een ramp?

Een gebroken dakpan verliest zijn structuur en stevigheid. De druk van het montagesysteem en de windbelasting worden nu op een klein stukje overgebracht. De kit of het cement zet uit en krimpt, waardoor er na verloop van tijd een opening ontstaat.

Bovendien kan de gebroken pan verder scheuren onder invloed van vorst. Het gevolg is een directe lekkage.

De oplossing: Voer een inspectie uit op het dak voordat de panelen komen. Vervang poreuze of beschadigde dakpannen direct om schade aan je installatie te voorkomen en vermijd zo fouten die de levensduur verkorten. Gebruik een momentsleutel bij het vastdraaien van de schroeven. De fabrikant geeft een maximaal aandraaimoment op (bijvoorbeeld 5 Nm).

Zodra de weerstand toeneemt, stoppen. Als een pan breekt, moet deze worden vervangen, niet gerepareerd. Zorg dat de installateur reservepannen bij zich heeft.

Fout 5: De dakgoot raakt overbelast of verstopt

Minder direct, maar wel een gevolg van de installatie: vergeet niet je zonnepanelen te melden bij je verzekeraar.

Bij het monteren op een schuin dak worden er vaak kabels over de nok of langs de dakpannen geleid. Soms worden deze vastgezet met tie-wraps aan de regenpijp of dakgoot. Of er worden gaten geboord in de goot om kabels door te leiden.

Dit zorgt voor obstakels in de waterafvoer. Het scenario: Bladeren en vuil blijven haken achter de kabels of de doorvoer.

De goot loopt vol en water stroomt over de rand. Het water loopt dan langs de gevel en zoekt zijn weg naar binnen via de spouw of het raamkozijn.

De gevolgen zijn vochtplekken, houtrot in de kozijnen en schade aan de gevelbekleding. De oplossing: Zorg dat kabels netjes worden weggewerkt en niet in de goot of tegen de regenpijp aanhangen. Gebruik dakgoten die voldoende capaciteit hebben en laat deze regelmatig schoonmaken. Als er kabels door de goot moeten, laat dan een professional een speciale doorvoer plaatsen die de waterafvoer niet belemmert. Overweeg om de kabels via de zijkant van het dak (de windveren) naar beneden te leiden, in plaats van over de nok.

Checklist: Waterdichte installatie op dakpannen

Voorkom lekkage door voor, tijdens en na de installatie alert te zijn. Gebruik deze checklist om je installateur aan te spreken of om zelf de kwaliteit te controleren.

Met deze maatregelen minimaliseer je het risico op lekkage aanzienlijk. Een goede installateur ziet deze valkuilen en werkt standaard volgens deze principes. Twijfel je over de kwaliteit van je huidige installatie?

• Controleer het materiaal: Vraag om de specificaties van de schroeven (lengte, type, EPDM-ring). Zorg dat er loodslabben of loodvervangers worden gebruikt.
• Check het dakbeschot: Weet hoe dik je dakbeschot is en waar de panlaten lopen. Dit bepaalt de schroeflengte.
• Eis een momentsleutel: Laat zien dat de schroeven met het juiste moment worden aangedraaid om breuk te voorkomen.
• Beoordeel de kabeldoorvoer: Zorg voor een professionele solar entry met een vaste voet en flexibele manchet. Geen pur of losse kit.
• Inspecteer na montage: Loop het dak op (of laat het doen) en controleer of alle dakpannen onbeschadigd zijn en of de doorvoeren waterdicht zijn.
• Monitor de dakgoot: Zorg dat er geen obstakels zijn en dat de waterafvoer vrij blijft.

Schakel dan een onafhankelijke inspecteur in. De kosten voor inspectie zijn vele malen lager dan die voor het herstellen van waterschade.